Shkruan: Faik MIFTARI

Ditë më parë, saktësisht me datë 30 prill 2010, ditë e premte, ora 20.oo në shtëpinë e kulturës”Xhemajli Berisha” në Prizren, Këshilli i Bashkësisë Islame në Prizren në bashkëpunim me Shoqatën Kulturore”Zëri ynë” organizoi një tribunë kulturore me rastin e përvjetorit të 25-të (çerek shekullit) të përkthimit të parë të plotë të Kur’anit në gjuhën shqipe nga akad. Feti Mehdiu.Në këtë mbrëmje kur’anore me kumtesat e veta morën pjesë 5 referues të nderuar: dr.Mehmet Halimi, Nexhat Ibrahimi prof., Mr.Sadik Mehmeti, Emine Vezaj prof., dhe Mr. Jahja Hondozi. Moderator i mbrëmjes ishte Mr.Ajni Sinani. Hapjen e mbrëmjes kur’anore e bëri Edon Thaçi, nxënës i Medresesë së Prizrenit me këndimin e bukur të disa verseteve kur’anore.Tribunën e përshëndeti me një fjalë rasti kryetari i Bashkësisë Islame të Prizrenit Lutfi ef.Ballëku i cili përveç tjerash ceku rëndësinë tejet të madhe të përkthimit të Kur’anit në gjuhën shqipe nga profesori i nderuar dr.Feti Mehdiu për mbarë lexuesit shqiptar.
Kumtesën e parë e mbajti dr.Mehmet Halimi me titull ”25 vjetori i përkthimit të Kur’anit në gjuhën shqipe” i cili në mes tjerash ceku: ”Përkthimi i parë i Kur’anit në gjuhën shqipe, po e mbush një çerek shekull, që nuk është edhe pak, kjo vepër e madhe e plotësoi një boshllëk të madh në kulturën shqiptare, ka një rol të rëndësishëm si në aspektin fetar ashtu edhe atij kombëtar, me një ndërgjegje të lartë kombëtare e fetare. Më është dhënë rasti të bëjë lektorimin e Kur’anit në gjuhën shqipe, që për mua ishte një nder i madh, edhe pse isha i qortuar dhe i kritikuar nga kolegët e mi të atëhershëm shkencor e kulturor, duke më thënë s: ” Si ke guxim të bashkëpunosh me klerin fetar, o mulla Mehmet”. Redakturën gjuhësore e bëra në gjuhën e unisuar letrare shqipe me ç’rast gjuha letrare shqipe fitoi edhe një dimension shtesë mbarëkombëtar. E përshëndes dhe e përgëzoj veçanërisht prof.dr.Feti Mehdiu për një punë kaq madhështore e cila ka vlera të veçanta morale, kulturore, fetare, kombëtare për popullin shqiptar në përgjithësi”.
Referuesi i dytë i mbrëmjes ishte prof.Nexhat Ibrahimi me kumtesën
” Universi i Kur’anit” në të cilin përveç tjerash theksoi se: ”Kur’ani është shpallja e fundit hyjnore për civilizimin njerëzor, Allahu i madhëruar i ka zbritur fletëlajmërimet të të dërguarëve të Zotit, gjatë etapave të ndryshme kohore. Islami i pranon të gjitha shpalljet hyjnore, ndërsa Muhamedi a.s. është përfundimi i ciklit të të dërguarëve të Zotit që nga Ademi e gjer te Muhamedi, dhe se Kur’ani është shpallja përfundimtare”.
Kumtesa e prof.Nexhat Ibrahimit ishte me të vërtet e një stili të lartë dhe nivelit të veçantë dedikuar lirisht mund të them një simpoziumi apo sesioni më të lartë shkencor.
Referuesi i rradhës ishte Mr.Sadik Mehmeti me kumtesën e tij: ”Jehona e përkthimit të Kur’anit në gjuhën shqipe” në të cilin përve tjerash ceku se:
” Shtypi i atëhershëm shqiptar pothuajse nuk i kushtoi fare vëmendje përkthimit të parë të plotë të Kur’anit në gjuhën shqipe nga prof.dr.Feti Mehdiu. Jehonën e përkthimit të Kur’anit në gjuhën shqipe e kam ndarë në dy etapa: etapa e parë, vitet 1985-1992, dhe etapa e dytë, vitet 1992 e tutje. Në etapën e parë kemi vetëm dy shkrime në publicistikën shqiptare për përkthimin e Kur’anit në gjuhën shqipe, ndërsa në etapën e dytë kemi një mori shkrimesh rreth përkthimit të Kur’anit. Shkrimi i parë lidhur me përkthimin e Kur’anit në gjuhën shqipe ishte “Duke lexuar Kur’anin” i dr. Engjëll Sedajt i cili ishte një shembull i lartë njerëzor,kulturor,me kanotacion ndërkonfesional, i cili si i tillë meriton çdo lavdatë dhe një përurim të veçantë për shkrimin në fjalë.Shkrimi i dytë ishte i prof:Emin Behramit i cili kishte bërë një vështrim kritik rreth përkthimit të parë të plotë të Kur’anit në gjuhën shqipe. Ndërsa prej vitit 1992 e këndej kemi një mori shkrimesh rreth përkthimit të Kur’anit, në vitin 1999 doli edhe botimi i dytë i përkthimit të Kur’anit nga Feti Mehdiu, i plotësuar edhe me tekstin origjinal të Kur’anit në gjuhën arabe me titull”Kur’ani dhe hija e tij shqip” me ç’rast shkruan pothuajse të gjitha gazetat shqip në Kosovë. Me rastin e 20 vjetorit të përkthimit të Kur’anit në gjuhën shqipe në Prishtinë në vitin 2005 u organizua edhe një seminar shkencor me titull ”Kur’ani tek shqiptarët”.
Referuesja e rrallës ishte prof.Emine Vezaj me kumtesën” Gruaja muslimane shqiptare dhe Kur’ani” në të cilin përveç tjerash ceku “ Rolin e gruas muslimane shqiptare, duke marrë si shembull h.Aishen”.Më i mirë prej jush është ai që lexon Kur’anin”, është një thënje profetike, dhe për këtë merita të posaçme përveq hoxhallarëve (imamëve) të cilët shekuj me rradhë e kanë transmetuar dhe cekur fjalët e Kur’anit, kanë edhe përkthyesit e Kur’anit që e kanë mundësur që Kur’ani të lexohet dhe të kuptrohet nga çdo njeri dhe në çdo shtëpi”.
Referuesi i fundit ishte Mr.Jahja Hondozi me kumtesën” Jehona e përkthimit të Kur’anit shqip në gjuhët joshqipe” në të cilën përveç tjerash ceku disa momente të jehonës së përkthimit të Kur’anit në botë. E para ishte revista “Gllasnik “ e Sarajevës së Bosnjës, e cila i informoi lexuesit e vet të proviencës boshnjake për botimin e përkthimit të Kur’anit në gjuhën shqipe nga dr.Feti Mehdiu.Poashtu ishte edhe Idriz Demiroviçi nga Mali I Zi i cili shkroi për përkthimin e Kur’anit shqip.
Muhamed Mufaku( me origjinë shqipare) i pari shkroi në gjuhën arabe me ç’rast njoftoi botën arabe lidhur me daljen në dritë të përkthimit të Kur’anit shqip, poashtu edhe orientalisti serb dr.Darko Tanaskoviq shkroi në gjuhën serbe lidhur me përkthimin e Kur’anit në shqip”.
Pastaj mori fjalën ish kryetari i Bashkësisë Islame të Kosovës Jetish ef.Bajrami i cili falenderoi nga zemra punën e palodhshme dhe kontributin jashtëzakonisht të posaçëm të dr.Feti Mehdiut, dhe se ai pa hamendje dhe hezitime e ka përkrahur një projekt të tillë dhe se në atë kohë në rrethanat në të cilat ishim atëherë, arritëm ta botojmë në tirazhin prej 10.000 kopje në Prishtinë, që me të vërtet për kohën që ishte, sasi bukur e madhe.
Në fjalën përmbyllëse Akad. Feti Mehdiu ceku:” Përkthimi i Kur’anit në shqip ishte një shënim i rrallë për kulturën islame në përgjithësi dhe kulturën shqiptare në veçanti, i falenderoi recensentët, lektorët dhe korrektorët, për ndihmesën e pakursyer të dhënë, e posaçërisht falenderoi ish kryetarin e Bashkësisë Islame të Kosovës, Jetish ef.Bajrami, për guximin e tij të pamasë në suazat e atëhershme kohore në të cilin gjendeshim, që të botohet përkthimi i Kur’anit në gjuhën shqipe në Prishtinë”.
Në përfundim të këtij shkrimi dua të ceki se me vërtet kaluam çaste të bukura, gjatë dy orëve sa zgjati ky eveniment i rëndësishëm kulturor i mbrëmjes kur’anore, me ç’rast Akademiku Feti Mehdiu përveç tjerash , ka hyrë në analet e letërisë shqipe dhe se do të mbetet si i tillë përherë në publicistikën shqiptare apo kulturën shqiptare në përgjithësi si përkthyes i parë i plotë i Kur’anit në gjuhën shqipe.