Implementimi i Edukatės Fetare me metodat bashkėkohore
Posted by Ibn Azem on 24 May 2010 17:07:49

Shkruan: Gentian Jetishi

Janė njė numėr i madh i teknikave dhe metodave qė mund tė pėrdorėn nga ligjėruesit e Edukatės Fetare por gjithnjė duke mos i ikur esencės sė kėtij edukimit qė ėshtė tė i bėjė nxėnėsit tė njohin dhe tė vlerėsoj botėn e tyre humane qysh prej fėmijėrisė sepse herė do kur do jeta si edukatore e dhunshme ia mėson secilit.


Extended News

Shkruan: Gentian Jetishi

Ligjėrimi shkollor dhe universitar me metodat bashkėkohore tė ligjėrimit nė pėrgjithėsi nė vendin tonė ende nuk ka marrė udhė , ndėrkohė rastet e pakta aty kėtu nga ndonjė profesor mund tė konsiderohen si pėrjashtime. Jetojmė nė njė botė ku ngjarjet zhvillohet nė mėnyrė dinamike prandaj qė ligjėruesit nė shkolla dhe universitete duhet tė jenė tė vėmendshėm qė nė shtjellimin e materialit tė caktuar tė mundohen qė tė shfrytėzojnė metodat e ndryshme moderne nė raport me mentalitetin dhe rrethanat e kohės pėr tė cilėn ligjėrojnė.
Kur themi ligjėrim bashkėkohorė nuk kemi aspak qėllim modernizmin si lėvizje por mė kėtė po nėnkuptojmė elaborim tė materies sė njėjtė eventuale por vetėm metodologjia tė jetė moderne.

Nė ligjėrimin e Edukatės Fetare ka mundėsi tė metodave tė shumta qė mund tė pėrdorėn , nė raport edhe me moshėn e nxėnėsve.
Si shembull:
Kur profesori i Edukatės Fetare tu ligjėroj temėn ‘Qėllimi i krijimit tė njeriut’ nė kėtė rast organizimin e orės mund ta bėjė si vijon .
- Para se tu tregoj pėr temėn u parashtron pyetje tėrthorazi pėr temėn nė fjalė qė tė marrė opinionet reale tė nxėnėsve pėr atė se ēfarė ata mendojnė se ėshtė qėllimi i krijimit tė tyre nė kėtė univers gjigant . Profesori duhet tė kujdeset qė tė mos i ik ky moment dhe qė tė gjejė mėnyrėn dhe pyetjet adekuate qė tė provokoj mendimin e thellė tė nxėnėsve pėr njė temė tė tillė. Tė i bėjmė nxėnėsit tė mendojnė sinqerisht dhe thellė pėr njė temė ėshtė shumė mė me vlerė se sa tu tregojmė muskujt e oratorisė sonė e nė anėn tjetėr nxėnėsit edhe nėse kanė arrit tė marrin informacione solide nga ai ligjėrim nuk kanė arrit njė gjė mė tė rėndėsishme se kjo e qė ėshtė eksperimentimi dhe shijimi i saj.
- Pas disa minutash debat eventual profesori duhet qė pėr pak minuta tė u jap leksionet pėr temėn, duke u ndėrlidh me ato ēfarė nxėnėsit kanė thėnė dhe duke u dhėnė shpjegimin fetarė pėr ēėshtjen nė fjalė. Njė gjė e tillė nuk duhet tė pėrfshij tėrė orėn por vetėm njė pjesė tė saj, ku profesori do tu ofroj fakte,shembuj, rrėfime pėr temėn nė fjalė dhe referenca ku mund tė gjejnė material ekstra pėr tė interesuarit .
- Nė fund tė orės do tu kėrkoj nxėnėsve qė pėr aktivitet tė shtėpisė do tė kenė shkrimin e njė eseje pėr temėn nė fjala f.v. ‘Qėllimi i krijimit tė njeriut’ ose ‘ Pse ekzistoj’, Kush jam unė, nga erdha dhe ku shkoj’ e ngjashėm, ese kjo qė profesori do ta vlerėsoj me pikė tė caktuara si pjesė vlerėsimit tė pėrgjithshėm shkollor pėr Edukatėn Fetare.

Profesorėt dhe mėsimdhėnėsit e Edukatės Fetare duhet tė ndjejnė pėrgjegjėsin qė 45 minutat e orės sė Edukatės Fetare tė i shfrytėzojnė nė maksimum nė mėnyrė sa mė racionale,tė dijė qė tė tillat mund tė jenė shumė qenėsore pėr boton emocionale dhe karakterin e nxėnėsve tė tij e qė do tė jenė liderėt dhe populli i sė ardhmes.
Shpesh herė duhet provokuar nxėnėsit edhe me temat tabu, tema kėto qė nxėnėsit nuk kanė hapėsirė pėr ti debatuar dhe sa nuk ka hapėsirė nuk kanė gatishmėri me pėr ti debatuar me secilin. Duke debatuar me ta pos qė u ndihmon nxėnėsve pėr tė zhvilluar aftėsitė e tyre tė shprehurit dhe nė veēanti tė shprehurit e asaj ēfarė ata mendojnė dhe ndihen nė tė njėjtėn kohė u ndihmon atyre me kėshilla tė pėrgjithshme pėr tė hapur mendjen pėr ēėshtjet nė fjalė duke u dhėnė shpresė, pėrgėzim dhe kurajo pėr atė ēėshtje.


Nė varshmėri me moshėn e nxėnėsve profesori zgjedh ose sygjėrohet nga nxėnėsit pėr tė debatuar pėr ndonjė temė qė i preokupon. Me nxėnės tė shkollave tė mesme tė ulėta qė janė nė fazėn fillestare tė adoleshencės temat qė mund tė trajtoheshin mund tė ishin :
- sjella nė raport me prindėrit , tejkalimi i tensioneve eventuale, pranimi i gabimit me ta dhe gjetja e formės sė ofrimit dhe kėrkim faljes sė tyre ,
- komplekset e shoqėrisė ideale , cili ėshtė shok i mirė e cili jo , shok interesi , shok i fesė, shok jetės e ngjashėm,
- dukurit negative , cigaret,alkooli , droga tė bėjnė mė tė madh apo mė tė padijshėm e ngjashėm,
- ose te vajzat nė veēanti kompleksi i imitimit tė rriturve nė veēanti tė VIP artistėve, kėngėtarėve modele etj.

Nė anėn tjetėr me nxėnės tė shkollave tė mesme mund tė diskutohen edhe tema tjera si dashuria si emocione dhe hapja e mendjes drejt shpėrndarjes reale tė kėtij emocione.

Por se diskutimi nuk ėshtė e vetmja mėnyrė dhe as qė mund tė mendohet si metodė me tė cilėn duhet tė zhvillohet ēdo temė apo orė mėsimore.

Janė njė numėr i madh i teknikave dhe metodave qė mund tė pėrdorėn nga ligjėruesit e Edukatės Fetare por gjithnjė duke mos i ikur esencės sė kėtij edukimit qė ėshtė tė i bėjė nxėnėsit tė njohin dhe tė vlerėsoj botėn e tyre humane qysh prej fėmijėrisė sepse herė do kur do jeta si edukatore e dhunshme ia mėson secilit.

Si ndihmė mund tė shfrytėzojnė edhe materiale tė ndryshme si :
- Fletushka
- Libra
- Rrėfime qoftė origjinale apo nga tregimet
- CD
- Prezantime (Power Point)
- Vizatime,Skica
- Revista
- Foto,Harta,Grafike,Diagrame.

Nxėnėsit vazhdimisht duhet tė aktivizohen nė orė dhe kjo orė duhet tė jetė si freski dhe gėzim pėr ta. Ata mund tė zhvillojnė edhe aktivitete tjera jashtė shkollore pėr temat tė caktuara pėr tė cilat mund tė vlerėsohen nga lėnda ( tė marrin pikė pėr vlerėsimin pėrgjithshėm). Si tė tilla pos shkrimit tė eseve, mund tė u kėrkohet tė bėjnė hulumtime individuale apo grupore pėr ndonjė temė tė caktuara dhe ti prezantojnė para klasės, e tė ngjashme.

Teknikat qė mund tė pėrdorėn edhe nė lėndė tjera mund tė shfrytėzohen edhe nė Edukatėn Fetare nė varshmėri prej temės nė fjalė dhe nė veēanti prej moshės sė nxėnėsve.

Mbi tė gjitha profesorėt e Edukatės Fetare duhet tė shkojnė shumė tė pėrgatitur nė orėt mėsimore tė shoqėruar me njė entuziazėm dhe elan qė kjo tė ndikoj tek nxėnėsit qė ta shijojnė karakterin edhe thelbin e Edukimit Fetar dhe qė realisht tė ndjejnė qė kjo lėndė ėshtė gėzimi i ditės kur ato kanė nė oraret e tyre mėsimor.